Boeken over politiek

Gepubliceerd op 10 januari 2026 om 20:32

Politiek zonder politici - Hoe burgers de democratie kunnen terugveroveren

Geschreven door Hélène Landemore, verschijnt in februari 2026

Hoe kunnen we het vertrouwen in de democratie herstellen? Deze internationaal geroemde expert laat zien dat echte democratie niet om politici moet draaien, maar om ons.

Met politici gaat veel mis. Ze staan onder invloed van lobbygroepen, maken hun grootse beloftes niet waar en kijken vaak niet verder dan de volgende verkiezingen. Maar wat als we helemaal geen politici nodig hebben?

In Politiek zonder politici laat Hélène Landemore zien dat onze electorale politiek kapot is, maar de democratie niet. Bevlogen pleit ze voor een alternatieve aanpak die wereldwijd al navolging krijgt: burgerberaden bestaande uit gewone mensen die regeren als tijdelijke beheerders van het algemeen belang. Aan de hand van voorbeelden uit het oude Athene en haar eigen ervaringen met hedendaagse burgervergaderingen toont Landemore aan dat dit nieuwe perspectief op democratie leidt tot slimmere, eerlijkere en duurzamere besluiten. Democratie hoeft geen kijksport te zijn, het is iets wat we samen moeten ondernemen.

Bestel Politiek zonder politici

Tijd voor vertrouwen - Van burgerberaden naar principes voor betere participatie, doelgericht werken aan een sterke democratie

Geschreven door Robin Koster & Ruben Beijl, verschenen in november 2025

Het doel is simpel: meer begrip tussen overheid en inwoners en onderling, zodat keuzes beter worden afgewogen, breder gedragen en effectief zijn. Dit kan vertrouwen in de democratie versterken. 'Tijd voor vertrouwen' plaatst burgerberaden in context, verkent hun werking en hoe de principes breder inzetbaar zijn in participatie. De participatiepiramide van wederkerigheid toont hoe vertrouwen wordt opgebouwd en biedt concrete bouwstenen. Het model is direct bruikbaar voor het ontwerpen van deliberatie, opvolging en onderbouwing van keuzes. Koster en Beijl bewijzen dat vertrouwen geen idealisme is, maar een praktische opdracht. Democratische vernieuwing begint klein, met gezamenlijke stappen.

'Tijd voor vertrouwen' combineert analyse, praktijkervaring en wetenschap. Het is bedoeld voor volksvertegenwoordigers, bestuurders, ambtenaren en betrokken inwoners die willen bijdragen. ‘Hartverwarmend dat zo’n diverse groep mensen goed naar elkaar kon luisteren. Als moeder en buitenlandse voelde ik me geaccepteerd en begrepen. Dit is niet vanzelfsprekend!’

• DEELNEEMSTER BURGERBERAAD ‘De samenleving verandert snel. Openheid, realisme en vertrouwen zijn essentieel om grote vraagstukken aan te pakken. Dit boek biedt waardevolle handvatten om dat succesvol te doen.’

• MARK BOUMANS, BURGEMEESTER DOETINCHEM ‘In een sterke lokale democratie sta je naast inwoners. Dat vraagt moed, respect en de bereidheid verantwoordelijkheid te delen. Dit boek toont wat dan mogelijk is en welke waarde het toevoegt.’

• PETRA PAULIDES, DIRECTEUR NEDERLANDSE VERENIGING VOOR RAADSLEDEN

Bestel Tijd voor vertrouwen

Wat iedereen aangaat - hoe de democratie wordt afgebroken en hoe we haar vernieuwen

Geschreven door Mark Lievisse Adriaanse, verschenen in oktober 2025

De grootste crisis van deze tijd is de crisis van de democratie. Die is niet begonnen toen Trump en andere radicale populisten op het toneel verschenen: de democratie wordt al decennia verzwakt. We kunnen op verkiezingsdagen weliswaar naar de stembus gaan en in alle vrijheid een bolletje rood kleuren, maar we zijn het geloof verloren dat er ook echt iets zal veranderen. Mark Lievisse Adriaanse toont hoe de democratie op dit gevaarlijke moment is beland. En hij reikt een mogelijk medicijn aan. Pogingen om de democratie te ‘redden’ door vooral het bestaande systeem te verdedigen zijn volgens hem onvoldoende. Wie de democratie wil verdedigen, zal in de aanval moeten.

In dit boek dat tot nadenken aanzet, verkent Lievisse Adriaanse hoe een betere democratie eruit kan zien. Hij bepleit een radicale democratisering van de democratie, waardoor burgers meer macht krijgen over politiek, economie en maatschappij. Nu de democratie onder vuur ligt komt het erop aan haar belofte waar te gaan maken: wat iedereen aangaat, moet door iedereen besloten worden.

Bestel Wat iedereen aangaat

De domheid regeert - Hoe opzettelijke onwetendheid een politieke strategie werd

Geschreven door Sander Schimmelpenninck, verschenen in november 2024

In dit scherpe boek legt Sander Schimmelpenninck uit hoe domheid steeds meer grip krijgt op Nederland.

Over domheid praten is in Nederland bijna een taboe. Het wordt vaak gezien als een teken van een laag IQ. Maar in dit boek gaat het niet over domheid als eigenschap, maar als een bewuste strategie. Het betekent: dingen beter kunnen weten, maar toch vasthouden aan leugens, valse beschuldigingen en misleidende verhalen.

Sander Schimmelpenninck laat zien hoe deze vorm van domheid steeds meer invloed krijgt. Het domineert talkshows, beïnvloedt verkiezingen en maakt sommige mensen zelfs populaire influencers. Maar het ondermijnt ook onze democratie, rechtspraak, wetenschap en journalistiek.

Daarom is het belangrijk om deze strategie te herkennen en te stoppen. Niet om mensen te beledigen, maar om te beschermen wat het probeert te beschadigen: onze open en democratische samenleving. Sander Schimmelpenninck (1984) is journalist, columnist voor de Volkskrant en presentator van de Zelfspodcast. In zijn tv-serie ‘Sander en de kloof’ kaartte hij ongelijkheid aan en in zijn boek ‘Sander en de brug’ (meer dan 27.000 exemplaren verkocht) deed hij voorstellen om hier iets aan te veranderen.

Bestel De domheid regeert

Recept voor maatschappelijke verandering

Geschreven door Wijnand Duyvendak, verschenen in juni 2024

Een inzichtelijk en onmisbaar boek voor iedereen die echt wat willen veranderen in Nederland.

Hoe mobiliseer je mensen om de samenleving in beweging te brengen? Hoe verander je de status quo? Wat is een goede campagne en hoe ziet effectieve politieke actie eruit? In dit boek gaat Wijnand Duyvendak, voormalig politiek strateeg van GroenLinks, op zoek naar een recept voor maatschappelijke verandering. Hij doet dit door lering te trekken uit vele politieke acties: van de burgerrechtenbeweging onder leiding van Martin Luther King tot Wakker Dier, van de antikernwapenprotesten uit de jaren tachtig tot de recente woondemonstraties. Ook analyseert hij de vele campagnes waar hij zelf bij betrokken was, zoals de protesten tegen de groei van Schiphol, de acties tegen klimaatverandering, de grote verkiezingscampagnes van GroenLinks met Jesse Klaver en zijn eigen politieke werk in de Tweede Kamer. Duyvendak is ervan overtuigd dat politieke actie onmisbaar is voor iedereen die streeft naar een duurzame, eerlijke en menselijke samenleving.

Bestel Recept voor maatschappelijke verandering

Wie let er op Brussel? - Waarom de EU betere waakhonden verdient

Geschreven door Lise Witteman, verschenen in april 2024

Europese politici en ambtenaren komen met verbijsterend gemak weg met blunders, machtsmisbruik en zelfs corruptie. Hoe kan dat? En hoe houden we ‘Brussel’ in toom?

Deze vragen zijn cruciaal voor de prille democratie die de Europese Unie is. Vooral nu in steeds meer lidstaten leiders aan de macht komen die weinig ophebben met democratische waarden. En de kloof tussen Europese burgers en de Brusselse bureaucratie is enorm.

Wie zijn de waakhonden die de EU controleren? En hoe bieden zij tegenkracht aan die gesloten Brusselse macht?

In dit boek onthult onderzoeksteam ‘Bureau Brussel’ van Follow the Money hoe de waakhonden op cruciale momenten machteloos vanuit hun hok toekeken. Wie let er op Brussel is een hartstochtelijk pleidooi voor Europees toezicht met scherpe tanden.

Bestel Wie let er op Brussel?

Wantrouwen in de wandelgangen - Hoe pers en politiek van elkaar vervreemd raakten

Geschreven door Jan Tromp & Coen van de Ven, verschenen in september 2023

Twee politiek redacteuren van twee generaties beschrijven de Haagse wereld van de jaren 70 tot nu, en hoe politici zijn gaan lijden aan controledrift en journalisten geharnast afstand houden.

Ooit gingen Haagse politici en de parlementaire journalistiek zeer vertrouwd met elkaar om. Ze zagen elkaar dagelijks en deelden het leven in de salons van de macht. Sommigen noemden dat klef, anderen zagen er de voordelen van in. Inmiddels is er zakelijkheid voor in de plaats gekomen. De Tweede Kamer huist nu in een onpersoonlijke bunker met doodlopende gangen. Politici, hun voorlichters en spindoctors lijden aan controledrift en de Haagse journalistiek houdt geharnast afstand. Hoe is dat zo gekomen? En is het een goede of slechte ontwikkeling? In Wantrouwen in de wandelgangen beschrijven twee politiek redacteuren van twee generaties de Haagse wereld van de jaren zeventig tot nu. Ze doen dat openhartig en van binnenuit, met tal van anekdotes op basis van vele interviews en eigen observaties. Voor Jan Tromp was het Binnenhof als een moederschoot. Coen van de Ven wil de Haagse logica begrijpen, maar vooral niet omarmen. Samen proberen ze te analyseren hoe een cultuur van vertrouwen kon omslaan naar ongemak, van klef naar koel naar kil.

Bestel Wantrouwen in de wandelgangen

Sander en de brug - Vijf voorstellen voor een eerlijker Nederland

Geschreven door Sander Schimmelpenninck, verschenen in januari 2023

 

In de tv-serie Sander en de kloof kaart Sander Schimmelpenninck de ongelijkheid aan. In dit boek beantwoordt hij de vraag: wat kunnen we eraan doen?

In de tv-serie Sander en de kloof belicht Sander Schimmelpenninck ongelijkheid in Nederland.
In dit boek geeft hij antwoord op de vraag: wat kunnen we eraan doen?
Sander Schimmelpenninck (1984) is journalist, presentator en oprichter van Tonny Media. Hij was hoofdredacteur van Quote, presenteert De Zelfspodcast en schrijft voor De Volkskrant.
Reacties:
'Sander laat helder zien hoe we welvaart beter kunnen verdelen. Dit boek hoort op ieders bureau.' -Tim Hofman
'Onverschrokken agendeert Sander grote vraagstukken en biedt creatieve oplossingen. Zo hoort een pamflet te zijn.' -Mathieu Segers
'Je moet durven impopulaire standpunten in te nemen voor vooruitgang. Een gedurfd pamflet.' -Klaas Dijkhoff
'Een vurig pleidooi voor gelijke kansen en een samenleving die samenleeft.' -Tim 'S Jongers

 

Bestel Sander en de Brug