Op 21 april 2026 stemde de Eerste Kamer over de asielwetten van voormalig PVV-minister Marjolein Faber:
- Wet invoering tweestatusstelsel (tweestatusstelsel)
- Asielnoodmaatregelenwet
- Novelle aanpassing strafbaarstelling illegaal verblijf (novelle ter verzachting / reparatiewet)
De Wet invoering tweestatusstelsel en de Novelle aanpassing strafbaarstelling illegaal verblijf werden door de Eerste Kamer aangenomen. Maar de Asielnoodmaatregelenwet werd verworpen, mede door het tegenstemmen van de regeringspartij D66 en de PVV. Partijleider Geert Wilders schrijft op PVV.nl: ‘Nederland wordt verraden door bange, laffe politici die geen asielstop aandurven en weigeren alle illegalen op te pakken en ons land uit te zetten. De PVV stemde gisteren VOOR de Asielnoodmaatregelenwet van Faber maar tegen de afgezwakte illegalen aanpak.’
Premier Rob Jetten noemt het wegstemmen van de asielnoodmaatregelenwet door de Eerste Kamer ‘een gemiste kans’, maar neemt het tegelijkertijd de senatoren van zijn eigen partij D66 niets kwalijk. „Die hebben zich netjes gehouden aan de afspraken die in het coalitieakkoord zijn gemaakt", schrijft het AD.
Eerste Kamer stemt tegen asielwetten
De Eerste Kamer heeft tegen de wet voor asielnoodmaatregelen gestemd. De asielnoodmaatregelenwet werd verworpen omdat een eerdere versoepeling niet genoeg steun kreeg. De versoepeling hield in dat hulp aan mensen zonder verblijfsvergunning niet strafbaar zou zijn. Want het is toch niet de bedoeling dat je strafbaar bent als je een kopje soep aan een illegale geeft. Opvallend is, dat de PVV tegen deze wet stemde. Want het was immers de wet van voormalig PVV-minister Marjolein Faber.
Een gemiste kans
Ook de regeringspartij D66 stemde tegen de wet. Terwijl partijleider Rob Jetten in zijn campagne de Nederlanders beloofde te werken aan een strenger asielbeleid. CDA-asielminister Van den Brink noemt het "een gemiste kans" dat de asielnoodmaatregelenwet is verworpen. Hij wil snel met alternatieve oplossingen komen om de maatregelen die nu niet doorgaan alsnog te regelen.
De asielnoodmaatregelenwet was bedoeld om verblijfsvergunningen in te korten, tijdelijke vergunningen vaker te beoordelen en gezinshereniging moeilijker te maken. De PVV voegde later een strafbaarstelling van illegaliteit toe, waardoor het ook strafbaar werd om hulp te bieden aan mensen zonder papieren. Deze toevoeging was voor sommige partijen, zoals SGP, een probleem. Daarom stelde het vorige kabinet Schoof voor om hulp aan illegalen toch toe te staan. Deze wijziging leek genoeg steun te krijgen, maar de reparatiewet haalde net geen meerderheid in de Eerste Kamer: 38 van de 75 senatoren stemden tegen.
Politieke sabotage door PVV
Dit kwam onder andere door de tegenstem van de PVV. De partij is voor strengere asielregels en had in de Tweede Kamer nog voor de reparatiewet gestemd. Minister Van den Brink noemt de draai van de PVV "politieke sabotage".
PVV-senator Van Hattem is het daar niet mee eens. Hij zegt dat de asielplannen "afgezwakt worden tot niets" door de voorgestelde wijziging. Hij legt de schuld bij D66, die volgens hem hun eigen kabinet niet steunen. D66 had al aangegeven tegen de wetten te stemmen, zoals afgesproken in het coalitieakkoord.
Wet invoering tweestatusstelsel
De Wet invoering tweestatusstelsel voor asielzoekers is wel goedgekeurd in de Eerste Kamer. Deze wet maakt het mogelijk om onderscheid te maken tussen mensen die vluchten voor geweld of discriminatie, en mensen die vluchten voor andere redenen.
EU-migratiepact
Een groot deel van de maatregelen uit de verworpen asielnoodmaatregelenwet komt alsnog aan bod in het EU-migratiepact dat in juni van kracht wordt. In het Nederlandse wetsvoorstel staan enkele verscherpingen van de Europese regels, zoals het afschaffen van dwangsommen voor de IND (die asielaanvragen beoordeelt) en de uitbreiding van de mogelijkheden om vreemdelingen ongewenst te verklaren. De fracties van de regeringspartijen D66 en CDA in de Eerste Kamer willen dat minister Van den Brink nationale verscherpingen van het Europese migratiepact in een nieuw wetsvoorstel opneemt. "Ik ga herstellen wat niet is aangenomen," zei Van den Brink daarover.
Asielwet klapt uiteen: wie trekt er aan de touwtjes? | Op Z’n Kop! #237 | NPO Radio 1
Vandaag was het in de Eerste Kamer erop of eronder voor de asielwetten. Een meerderheid van de Nederlanders steunt strengere maatregelen, maar coalitiepartij D66 lijkt deze wetten tegen te houden, ook in de Senaat. Het debat wordt intens, terwijl de wetten dreigen te sneuvelen en het kabinet de grip op migratie verliest.
In Op Z’n Kop! wordt de vraag besproken: wie blokkeert het beleid en wat betekent dat voor de kiezer? Marianne Zwagerman en Rick van Velthuysen spreken met migratiedeskundige Jan van de Beek, die de kosten en baten van immigratie bestudeert.
De stemming in de Eerste Kamer toont hoe politieke keuzes binnen de coalitie ervoor zorgen dat strengere maatregelen niet doorgaan. De asielwetten zijn niet alleen een inhoudelijk debat, maar ook een politiek spel, waarin partijen elkaar onder druk zetten. Wat betekent het dat wetten uit het coalitieakkoord worden tegengehouden door dezelfde coalitie? En wat zegt dit over de haalbaarheid van het Nederlandse asielbeleid?