De hulpverleners van Nederland moeten nog bijkomen van het geweld dat zij hebben moeten doorstaan tijdens oud en nieuw. Maar een paar dagen later staan de hulpverleners weer op de been om ons te helpen in benarde situaties tijdens de sneeuwbuien. Rijkswaterstaat zet 1500 mensen en 1200 strooiwagens en sneeuwschuivers in om de gladheid op de wegen te bestrijden (bron). Maar doordat het al een aantal dagen sneeuwt is het complete chaos in Nederland. Ondanks de ellende die veel mensen ervaren, is dit een probleem dat zich vanzelf oplost. Want zodra de sneeuw weg is, is het probleem ook weg.
Chaos op Schiphol
Door hevige sneeuwval is het luchtverkeer op Schiphol grotendeels stilgevallen en zijn tienduizenden reizigers gestrand. Reizigers hebben bij deze winterse omstandigheden geen recht op financiële compensatie voor geannuleerde vluchten, omdat extreem weer geldt als een uitzonderlijke omstandigheid. Wel hebben luchtvaartmaatschappijen, waaronder KLM, een zorgplicht: gestrande reizigers hebben recht op eten, drinken, onderdak en een vervangende vlucht.
In de praktijk lukt het luchtvaartmaatschappijen door de drukte niet altijd om die zorg direct te regelen. Reizigers wordt gevraagd zelf een hotel te boeken, maar deze kosten mogen achteraf worden gedeclareerd, zelfs als het om een duur hotel gaat. Ook het vinden van een vervangende vlucht is lastig door beperkte capaciteit. Vaneker adviseert reizigers om alle uitgaven goed vast te leggen met bonnetjes en foto’s. Voorlopig blijft de situatie kwetsbaar door beperkte de-icing-capaciteit en een tekort aan vloeistof; verbetering wordt op korte termijn niet verwacht.
Waarom is deze chaos een typisch Nederland probleem?
Een paar centimeter sneeuw is genoeg om Nederland volledig op zijn kop te zetten. Lange files, stilstaand treinverkeer en chaos op Schiphol: reizigers zijn de dupe van het winterse weer. Wat opvalt, is dat dit probleem typisch Nederlands lijkt. In het buitenland rijden treinen door en stijgen vliegtuigen gewoon op, zelfs bij veel zwaardere sneeuwval.
Luchtvaartverslaggever Yteke de Jong legt uit dat er op Schiphol dagelijks zo’n 600 vliegtuigen vertrekken. Bij uitzonderlijke sneeuwbuien is het echter noodzakelijk om vliegtuigen te ontdoen van ijs, een proces dat bekend staat als de-icing. Dit neemt per vliegtuig 10 tot 30 minuten in beslag. Schiphol beschikt hiervoor over slechts vier de-icing-installaties. Dat mag weinig lijken, maar het is een bewuste keuze: zulke winterse omstandigheden komen hier zelden voor, waardoor de kosten van meer de-icing-capaciteit niet opwegen tegen de baten. In Noorwegen, bijvoorbeeld, vertrekken veel minder vliegtuigen per dag en daarnaast houdt Noorwegen rekening met winters weer.
Ook chaos bij NS door de sneeuw
Vervoersbedrijf NS had dubbel pech op één van de eerste sneeuwdagen van 2026. Ten eerste de sneeuw die ervoor zorgde het treinverkeer op verschillende plekken plat lag. Daarbovenop kwam nog een IT-storing, waardoor de winterdienstregeling niet gepland kon worden. [Bron]
Sneeuw in Nederland: wat zijn de gevolgen?
Als het in Nederland sneeuwt, weet je dat er veel files op de rijkswegen staan. Op woensdagmorgen 7 januari stond er ruim 700 kilometer file. Treinen rijden niet en vluchten worden geannuleerd. Maar in de eerste week van 2026 was er nog meer ellende door de sneeuw:
- bussen rijden niet
- het strooizout dreigt op te raken
- antivries-vloeistof om vliegtuigen ijsvrij te maken, raakt op bij KLM
- Ikea Groningen en Utrecht gingen dicht, omdat er sneeuw op het dak lag
- bij een sportcentrum is het dak ingestort door het gewicht van sneeuw
- Centraal Bureau Rijvaardigheid (CBR) stelt 2200 rijexamens voor auto's, motoren en brommers uit
- de nachtopvang voor daklozen in Amsterdam is vol
- scholen zijn dicht
- lege schappen in de supermarkt
- voetbalwedstrijden werden afgelast
Bedrijven die goed zaken doen
Er zijn ook bedrijven die juist profiteren van de sneeuwval in Nederland. Neem bijvoorbeeld autoherstelbedrijven, garages en verkopers van winterbanden. Maar ook de hotels in de omgeving van Amsterdam zitten bomvol gestrande reizigers van Schiphol. En taxi's hebben ook niets te klagen door de reizigers van Schiphol.
Probleem lost zich vanzelf op
Dit is een korte samenvatting van de uitdagingen waarmee Nederland te maken kreeg in de eerste week van januari door aanhoudende sneeuwval. Terwijl ik deze blog schrijf, ligt de sneeuw nog steeds en wordt er zelfs meer sneeuw voorspeld. Deze problemen vereisen geen langetermijnoplossingen, want zodra het weer omslaat, verdwijnen de problemen als sneeuw voor de zon.
Maar bij een volgende sneeuwval zullen we onvermijdelijk tegen dezelfde obstakels aanlopen. Vluchten worden opnieuw geannuleerd, omdat vliegtuigen eerst ijsvrij gemaakt moeten worden. Treinen zullen stilvallen door wisselstoringen. En de bekende kilometerslange files? Die blijven ook gewoon bestaan.
Ouderen hebben noodgedwongen een pyjamadag
Wat een triest bericht: 'Niet dringende thuiszorg opgeschort door sneeuw: Veel ouderen hebben een pyjamadagje.' Deze ouderen hebben ons land opgebouwd. Dankzij hen kunnen wij nu in welvaart leven. En toch wordt er steeds verder bezuinigd op hun zorg. Bejaardentehuizen zijn gesloten, want: 'Ouderen moeten zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen.' Mijn oma, 97 jaar oud, woont sinds kort in een serviceflat. Eindelijk. Haar lichaam wordt steeds brozer, maar mentaal is ze nog helemaal scherp. Toch was het bijna onmogelijk om een plek te krijgen, want zonder dementie krijg je nauwelijks een indicatie voor een zorgappartement. Gelukkig wordt er goed voor mijn oma gezorgd, maar ik vind het diep en diep triest dat zoveel ouderen deze dagen moeten doorbrengen met een 'pyjamadagje' omdat er geen zorg beschikbaar is. Laten we hopen dat de zorg voor onze ouderen in de toekomst wél de aandacht en waardering krijgt die zij verdienen. Zij hebben ons de welvaart gegeven waar we nu van genieten. Het is tijd om iets terug te doen.
Ik houd het nieuws van morgen in de gaten, want elke dag schrijft geschiedenis. Voor nu sluit ik af met de woorden van Sonja Barend: morgen gezond weer op.