Nederland staat voor grote keuzes om de economie sterk te houden. Volgens kabinetsadviseur en oud-ASML-topman Peter Wennink zijn ingrijpende veranderingen nodig op de arbeidsmarkt, bij investeringen en bij migratie. Zonder stevige besluiten komt onze welvaart in gevaar.
Vaste baan en ontslagregeling moeten veranderen
Peter Wennink heeft in opdracht van de overheid een rapport gepresenteerd over de toekomst van de Nederlandse economie. Zijn boodschap is duidelijk: als Nederland wil blijven groeien, moeten vaste banen en hoge ontslagvergoedingen worden aangepast.
Volgens Wennink is de arbeidsmarkt nu te star. Vaste contracten geven werkgevers weinig ruimte, terwijl flexbanen juist te weinig zekerheid bieden voor werknemers. Hierdoor zijn reorganisaties in Nederland veel duurder dan in andere landen. Hij pleit daarom voor soepeler ontslagregels en het afschaffen van de verplichte loondoorbetaling in het tweede ziektejaar.
Werknemers moeten volgens hem wel zekerheid houden. Dat kan door een persoonlijk ontwikkelbudget, waarmee mensen zich kunnen bijscholen en makkelijker van werk naar werk gaan.
Miljarden investeren voor groei en koopkracht
In het rapport staat dat Nederland tot 2035 tussen de 151 en 187 miljard euro extra moet investeren om een economische groei van minimaal 1,5 procent per jaar te halen. Die groei is nodig om zorg, sociale zekerheid en andere publieke diensten betaalbaar te houden.
Als de groei laag blijft, gaan huishoudens erop achteruit. Bij 0,5 procent groei heeft een gezin over tien jaar gemiddeld 7.000 euro minder te besteden. Bij 2 procent groei is dat juist 4.000 euro meer.
De overheid moet hier een grote rol in spelen. Wennink stelt voor om één nationale investeringsbank op te richten en een onafhankelijke ‘commissaris van Welvaart’ aan te stellen. Ook adviseert hij om staatsdeelnemingen zoals Holland Casino en ABN Amro te verkopen om miljarden vrij te maken voor investeringen.
Scherpe keuzes voor de toekomst van Nederland
Naast arbeidsmarkt en investeringen noemt Wennink ook andere pijnlijke keuzes. Zo moet laagbetaalde arbeidsmigratie worden afgeremd, terwijl hoogopgeleid talent juist welkom blijft. Ook moeten regels eenvoudiger worden, het stikstofprobleem sneller worden aangepakt door gedwongen uitkoop van boeren en energie goedkoper worden voor de industrie.
Volgens Wennink kan dit alleen met een meerderheidskabinet dat verantwoordelijkheid durft te nemen. Nederland heeft volgens hem alles in huis om sterk te blijven, maar alleen als er nu duidelijke keuzes worden gemaakt.
In december 2025 is de formatie van het nieuwe kabinet in volle gang. Aan tafel zitten Rob Jetten van D66, Henri Bontenbal van CDA en Dilan Yesilgöz van VVD. Ik ben benieuwd welke adviezen zij ten harte nemen. Daarom houd ik het nieuws van morgen in de gaten, want elke dag schrijft geschiedenis. Voor nu sluit ik af met de woorden van Sonja Barend: morgen gezond weer op.