In het Zeeuwse zorgcentrum Cleijenborch is er veel te doen rondom appelmoes. Het schrappen van dit populaire item van het menu heeft geleid tot verbijstering bij zowel bewoners als omwonenden. Voor veel hoogbejaarde bewoners maakt appelmoes deel uit van de dagelijkse maaltijd. Het idee dat dit vertrouwde gerecht zou verdwijnen, viel bij velen verkeerd.
Appelmoes niet gezond en verpakking niet milieu-vriendelijk
In het zorgcentrum Cleijenborch ontstond begin 2026 onverwacht grote onrust, want de appelmoes verdween van het vaste menu. Appelmoes is namelijk niet gezond en de verpakking is niet milieu-vriendelijk. Alle reden om de ouderen geen appelmoes meer aan te bieden.
Hoeveel keuzevrijheid heeft een oudere nog?
Wat begon als onbegrip groeide al snel uit tot een principiële kwestie. De discussie ging niet langer over eten, maar over autonomie. Hoeveel keuzevrijheid hebben ouderen nog in een zorginstelling? Een bewoonster van verzorgingshuis De Koperhorst verwoordde dat scherp: op onze leeftijd hoeven we onze wensen toch niet meer te onderdrukken. Als het moet, gaan we maar een jaar eerder dood, nu willen we gewoon genieten. Die uitspraak raakte een snaar bij veel mensen, omdat zij precies verwoordde wat velen voelen: het leven moet ook op hoge leeftijd nog van jezelf blijven.
De verontwaardiging werd groter toen in de media verscheen dat bewoners soms nog wel een advocaatje kregen, maar geen appelmoes. Voor veel Zeeuwen voelde dat tegenstrijdig. Alcohol mag, maar een schaaltje fruit niet. Het maakte de kwestie voor buitenstaanders begrijpelijk en tastbaar.
Inzamelactie appelmoes
De onvrede leidde tot een opvallende inzamelactie. Bewoners, familieleden en omwonenden brachten massaal potjes appelmoes naar Cleijenborch. De actie kreeg zoveel steun dat zij zelfs het landelijke nieuws haalde. De initiatiefneemster gaf aan overweldigd te zijn door de aandacht en benadrukte dat zij het zorgcentrum niet wilde beschadigen, maar alleen de stem van de bewoners wilde laten horen.
Cleijenborch probeerde de situatie te nuanceren. Volgens het zorgcentrum was de ophef deels gebaseerd op een misverstand: appelmoes was niet afgeschaft, maar werd anders aangeboden. In het kader van duurzaamheid en het tegengaan van voedselverspilling werd het soms in schalen geserveerd, als huisgemaakte variant of zonder toegevoegde suikers. Het centrum gaf aan geschrokken te zijn van de commotie, maar benadrukte dat niemand zonder appelmoes hoefde te zitten.
Toch liet de affaire iets zien wat verder reikte dan de menukaart. De appelmoes werd een symbool voor iets groters: het verlangen van ouderen om, ook in een zorginstelling, zelf te mogen blijven kiezen. Over wat ze eten, hoe ze leven en hoe ze hun laatste jaren willen doorbrengen. In dat opzicht ging het in Noord-Benland niet om appelmoes, maar om waardigheid.
Ik ben benieuwd hoe de betutteling in Nederland zich ontwikkelt. Daarom houd ik het nieuws van morgen in de gaten, want elke dag schrijft geschiedenis. Voor nu sluit ik af met de woorden van Sonja Barend: morgen gezond weer op.