Het Amsterdamse wooncomplex Stek Oost moest een voorbeeld zijn van geslaagde integratie: statushouders en Nederlandse jongeren die samen wonen en elkaar versterken. Maar nieuwe onthullingen laten zien dat het project al jaren wordt overschaduwd door ernstige veiligheidsincidenten. Een uitzending van Zembla zet de problematiek opnieuw scherp op de kaart.
Ernstige incidenten in wooncomplex Stek Oost
In wooncomplex Stek Oost in de Watergraafsmeer wonen zo’n 250 statushouders en Nederlandse jongeren samen. De gemeente Amsterdam startte dit type gemengd wonen in 2016 als pionier, met als doel integratie te bevorderen en sociale verbinding te creëren. Stek Oost, gelegen bij station Science Park, werd in 2018 geopend.
Al snel bleek de praktijk weerbarstig. In anderhalf jaar tijd werden twintig aangiftes gedaan wegens aanranding en geweld. Onderzoek van Het Parool bracht in 2022 nog meer incidenten aan het licht, waaronder steekpartijen en zedendelicten. Met name jonge vrouwelijke bewoners voelden zich structureel onveilig. In de zomer van 2024 werd een Syrische oud-bewoner veroordeeld tot drie jaar cel voor twee verkrachtingen in het complex.
Het journalistieke tv-programma Zembla besteedt donderdagavond aandacht aan Stek Oost. In de uitzending komen ook nieuwe, eerder onbekende incidenten naar voren. Zo zou woningcorporatie Stadgenoot in de zomer van 2023 hebben vermoed dat er sprake was van een groepsverkrachting in een van de woningen. De politie kan dit vooralsnog niet bevestigen. Daarnaast zouden er vechtpartijen zijn geweest en werd er drugs gedeald.
Spanningen, verantwoordelijkheid en gemeentebeleid
De aanhoudende onrust had grote gevolgen voor woningcorporatie Stadgenoot. Medewerkers zouden zijn bedreigd, waarna de corporatie zelfs overwoog volledig te stoppen met Stek Oost. In de Zembla-uitzending zegt manager Mariëlle Foppen dat de situatie “te heftig” werd en dat zij zich verantwoordelijk voelde voor de veiligheid van haar medewerkers én de jongeren in het complex.
De gemeente Amsterdam ging niet akkoord met het beëindigen van het project. Volgens stadsdeelvoorzitter Carolien de Heer (PvdA) was er simpelweg geen alternatief voor de bewoners. Het contract met Stadgenoot loopt tot april 2028; daarna zal Stek Oost definitief ophouden te bestaan.
Wel nam de gemeente eerder aanvullende maatregelen. Zo werd op sommige locaties de verhouding aangepast: minder statushouders en meer Nederlandse jongeren. Toch bleef het ook recent onrustig. Zembla toont beelden van een bewoner die met een brandblusser een ruit vernielt.
Stek Oost staat niet op zichzelf. Amsterdam telt circa twintig gemengde wooncomplexen. Uit eerder onderzoek blijkt dat kleinschalige projecten vaak positief worden beoordeeld, terwijl grotere complexen juist kampen met structurele problemen. Ook in Startblok Riekerhaven en Startblok Elzenhagen waren de afgelopen jaren ernstige incidenten, waaronder brandstichting, geweld en drugsgebruik.
Lessen voor gemengd wonen in Nederland
De situatie rond Stek Oost roept fundamentele vragen op over veiligheid, schaalgrootte en begeleiding binnen gemengde woonvormen. Wat begon als een ambitieus integratieproject, groeide uit tot een dossier vol zorgen en incidenten. De komende jaren zal blijken welke lessen gemeenten trekken uit deze ervaringen, nu het debat over wonen, integratie en veiligheid onverminderd actueel blijft.
Ik houd het nieuws van morgen in de gaten – elke dag schrijft geschiedenis. Voor nu sluit ik af met de woorden van Sonja Barend: morgen gezond weer op.